Universiteti i Shkodrës “Luigj Gurakuqi” · Fakulteti i Shkencave të Natyrës · Bachelor në Matematikë · Viti III

TOPOLOGJI

Kapitulli 3 · Hapësirat metrike
Leksioni 3.2 · Topat metrikë dhe bashkësitë e hapura

Prof. As. Dr. Siditë Duraj · Viti akademik 2026–2027

Kreu › Kapitulli 3 · Hapësirat metrike › Leksioni 3.2

Përmbajtja
  1. 3.2.1. Topat metrikë
  2. 3.2.2. Fqinjësitë dhe bashkësitë e hapura
  3. 3.2.3. Topologjia e induktuar nga metrika
  4. Laborator interaktiv: topat metrikë në \(\R^{2}\)
  5. 3.2.4. Ushtrime të zgjidhura
  6. 3.2.5. Pyetje për vetëkontroll
  7. Kuiz vetëvlerësimi
  8. Literatura orientuese

Formulat matematikore nuk u ngarkuan. Rifreskoni faqen; nëse problemi vazhdon, përdorni versionin PDF.

Qëllimi. Leksioni ndërton urën ndërmjet metrikës (Leksioni 3.1) dhe topologjisë (Kapitulli 2): me anë të topave të hapur, çdo metrikë përcakton në mënyrë natyrale një topologji.

Rezultatet e të nxënit. Në përfundim të leksionit, studenti është në gjendje:

  1. (1)të përkufizojë topin e hapur, topin e mbyllur dhe fqinjësinë e një pike në një hapësirë metrike;
  2. (2)të përshkruajë topat për metrika të ndryshme në \(\R\), në \(\R^{2}\) dhe për metrikën diskrete;
  3. (3)të vërtetojë se çdo top i hapur është bashkësi e hapur dhe se çdo top i mbyllur është bashkësi e mbyllur;
  4. (4)të vërtetojë se bashkësitë e hapura sipas një metrike formojnë një topologji.

Njohuritë paraprake. Aksiomat e metrikës dhe metrikat \(d_1\), \(d_2\), \(d_\infty\) (Leksioni 3.1, Përkufizimi 3.1.1 dhe Teorema 3.1.7); aksiomat e topologjisë, bashkësitë e mbyllura dhe fqinjësitë (Kapitulli 2, Përkufizimet 2.1, 2.12 dhe 2.29).

Në gjithë leksionin, \((X,d)\) është një hapësirë metrike.

3.2.1. Topat metrikë

Përkufizimi 3.2.1 (Topi i hapur dhe topi i mbyllur). Për \(a\in X\) dhe \(r>0\) përkufizojmë \[\begin{gathered}B_d(a,r)=\{x\in X:\ d(a,x)<r\},\\ B_d[a,r]=\{x\in X:\ d(a,x)\le r\}.\end{gathered}\] Bashkësia e parë quhet top i hapur, kurse e dyta top i mbyllur, me qendër \(a\) dhe rreze \(r\). Qendra i përket gjithmonë topit: \(d(a,a)=0<r\).

Shembulli 3.2.2 (Topat në drejtëzën reale). Në \(\R\) me metrikën \(d(x,y)=|x-y|\) kemi \(|x-a|<r\iff a-r<x<a+r\), prandaj \[\begin{gathered}B_d(a,r)=(a-r,\,a+r),\\ B_d[a,r]=[a-r,\,a+r].\end{gathered}\] Për shembull, \(B_d\left(2,\frac{3}{2}\right)=\left(\frac{1}{2},\frac{7}{2}\right)\).

Shembulli 3.2.3 (Topat për metrikën diskrete). Le të jetë \(\dis(x,y)=0\) për \(x=y\) dhe \(\dis(x,y)=1\) për \(x\neq y\). Meqë distancat e mundshme janë vetëm \(0\) dhe \(1\), \[ B_{\dis}(a,r)=\begin{cases}\{a\}, & 0<r\le1,\\ X, & r>1,\end{cases} \qquad B_{\dis}[a,r]=\begin{cases}\{a\}, & 0<r<1,\\ X, & r\ge1.\end{cases} \] Në veçanti, për \(r=1\) kemi \(B_{\dis}(a,1)=\{a\}\), ndërsa \(B_{\dis}[a,1]=X\).

Vërejtje 3.2.4 (Topi i mbyllur dhe mbyllja). Topi i mbyllur shënohet me kllapa katrore, \(B_d[a,r]\), që të mos ngatërrohet me mbylljen topologjike \(\overline{B_d(a,r)}\) të topit të hapur, pra me bashkësinë më të vogël të mbyllur që përmban \(B_d(a,r)\). Meqë \(B_d[a,r]\) është bashkësi e mbyllur që përmban \(B_d(a,r)\) (Pohimi 3.2.14), gjithmonë vlen \(\overline{B_d(a,r)}\subseteq B_d[a,r]\). Barazimi mund të mos vlejë. Shembulli 3.2.3 e tregon këtë: nëse \(X\) ka të paktën dy pika, bashkësia \(B_{\dis}(a,1)=\{a\}\) është e mbyllur (Ushtrimi 3.2.6), pra mbyllja e saj është \(\{a\}\), ndërsa \(B_{\dis}[a,1]=X\neq\{a\}\).

Shembulli 3.2.5 (Topat në \(\R^{2}\)). Për qendrën \(0=(0,0)\) dhe rrezen \(1\), topat e hapur sipas metrikave \(d_1\), \(d_2\), \(d_\infty\) (Leksioni 3.1, Teorema 3.1.7) janë \begin{align*} B_{d_1}(0,1)&=\{(x,y):\ |x|+|y|<1\},\\ B_{d_2}(0,1)&=\{(x,y):\ x^{2}+y^{2}<1\},\\ B_{d_\infty}(0,1)&=\{(x,y):\ \max\{|x|,|y|\}<1\}. \end{align*} Ata janë përkatësisht brendësia e rombit, e rrethit dhe e katrorit të Figurës 3.2.1; pikat e vijave kufizuese nuk u përkasin topave të hapur. Figura tregon edhe përfshirjet \(B_{d_1}(0,1)\subseteq B_{d_2}(0,1)\subseteq B_{d_\infty}(0,1)\), që rrjedhin nga mosbarazimet \(d_\infty\le d_2\le d_1\) (Leksioni 3.1, Pohimi 3.1.8): një pikë që ka distancë më të vogël se \(1\) sipas \(d_1\) e ka distancën më të vogël se \(1\) edhe sipas \(d_2\) dhe \(d_\infty\).

Tre topa njësi në plan me qendër në origjinë: një romb për metrikën d1, një rreth për d2 dhe një katror për d-pafundësi.
Figura 3.2.1. Topat e hapur me qendër \(0\) dhe rreze \(1\) në \(\R^{2}\) për metrikat \(d_1\), \(d_2\) dhe \(d_\infty\). Pjesa e hijezuar është topi; vija e ndërprerë tregon se pikat kufizuese nuk i përkasin atij.

3.2.2. Fqinjësitë dhe bashkësitë e hapura

Përkufizimi 3.2.6 (Fqinjësia). Një bashkësi \(V\subseteq X\) quhet fqinjësi e pikës \(a\in X\) nëse ekziston \(r>0\) i tillë që \(B_d(a,r)\subseteq V\).

Përkufizimi 3.2.7 (Bashkësia e hapur). Një bashkësi \(U\subseteq X\) quhet e hapur në \((X,d)\) nëse për çdo \(a\in U\) ekziston \(r_a>0\) i tillë që \(B_d(a,r_a)\subseteq U\).

Me fjalë të tjera, \(U\) është e hapur atëherë dhe vetëm atëherë kur \(U\) është fqinjësi e secilës prej pikave të veta. Kështu, një bashkësi e hapur “i rrethon” të gjitha pikat e saj.

Teorema 3.2.8 (Çdo top i hapur është bashkësi e hapur). Për çdo \(a\in X\) dhe çdo \(r>0\), bashkësia \(B_d(a,r)\) është e hapur.

Vërtetim. Le të jetë \(x\in B_d(a,r)\). Atëherë \(d(a,x)<r\), prandaj \(\varepsilon=r-d(a,x)>0\). Pohojmë se \(B_d(x,\varepsilon)\subseteq B_d(a,r)\). Vërtet, nëse \(y\in B_d(x,\varepsilon)\), nga pabarazia trekëndore \[ d(a,y)\le d(a,x)+d(x,y)<d(a,x)+\varepsilon=r, \] pra \(y\in B_d(a,r)\). Meqë \(x\) ishte një pikë çfarëdo e topit, \(B_d(a,r)\) është e hapur.

Nga Teorema 3.2.8 rrjedh se fqinjësia metrike e Përkufizimit 3.2.6 përputhet me fqinjësinë në kuptimin e Kapitullit 2 (Përkufizimi 2.29) për topologjinë \(\tau_d\) të Seksionit 3.2.3: nëse \(B_d(a,r)\subseteq V\), atëherë vetë topi është bashkësi e hapur që përmban \(a\) dhe përmbahet në \(V\); anasjelltas, një bashkësi e hapur që përmban \(a\) përmban, sipas përkufizimit, një top me qendër \(a\). Kështu, karakterizimi “\(U\) është e hapur \(\iff\) \(U\) është fqinjësi e çdo pike të saj” është rast i veçantë i Teoremës 2.30.

Një rreth i madh me qendër a dhe rreze r; brenda tij një rreth i vogël me qendër x dhe rreze epsilon që përmbahet plotësisht në të madhin.
Figura 3.2.2. Ideja e Teoremës 3.2.8: për \(x\in B_d(a,r)\), topi me qendër \(x\) dhe rreze \(\varepsilon=r-d(a,x)\) përmbahet në \(B_d(a,r)\).

Pohimi 3.2.9 (Karakterizimi me topa). Një bashkësi \(U\subseteq X\) është e hapur atëherë dhe vetëm atëherë kur është bashkim topash të hapur.

Vërtetim. (\(\Rightarrow\)) Nëse \(U\) është e hapur, për çdo \(x\in U\) zgjedhim \(r_x>0\) me \(B_d(x,r_x)\subseteq U\). Atëherë \[ U=\bigcup_{x\in U}B_d(x,r_x), \] sepse çdo top i bashkimit përmbahet në \(U\), ndërsa çdo \(x\in U\) i përket topit të vet \(B_d(x,r_x)\). Për \(U=\varnothing\) ky është bashkimi i familjes boshe.

(\(\Leftarrow\)) Le të jetë \(U=\bigcup_{i\in I}B_d(a_i,r_i)\) dhe \(x\in U\). Atëherë \(x\in B_d(a_i,r_i)\) për ndonjë \(i\in I\). Sipas Teoremës 3.2.8, ekziston \(\varepsilon>0\) me \(B_d(x,\varepsilon)\subseteq B_d(a_i,r_i)\subseteq U\). Pra \(U\) është e hapur.

3.2.3. Topologjia e induktuar nga metrika

Teorema 3.2.10 (Topologjia e induktuar nga metrika). Familja e bashkësive të hapura sipas metrikës \(d\), \[ \tau_d=\{U\subseteq X:\ U\ \text{është e hapur në}\ (X,d)\}, \] është një topologji në \(X\).

Vërtetim. Kontrollojmë aksiomat (T1)–(T3) të Përkufizimit 2.1.

(1) Bashkësia \(\varnothing\) është e hapur, sepse kushti i Përkufizimit 3.2.7 nuk ka asnjë pikë për t'u kontrolluar. Bashkësia \(X\) është e hapur, sepse për çdo \(x\in X\) kemi \(B_d(x,1)\subseteq X\).

(2) Le të jetë \((U_i)_{i\in I}\) një familje bashkësish të hapura dhe \(U=\bigcup_{i\in I}U_i\). Për \(x\in U\) ekziston \(i_0\in I\) me \(x\in U_{i_0}\), dhe ekziston \(r>0\) me \(B_d(x,r)\subseteq U_{i_0}\subseteq U\). Pra \(U\) është e hapur.

(3) Le të jenë \(U_1,\dots,U_n\) bashkësi të hapura, me \(n\ge1\), dhe \(x\in\bigcap_{k=1}^{n}U_k\). Për çdo \(k\) ekziston \(r_k>0\) me \(B_d(x,r_k)\subseteq U_k\). Numri \(r=\min\{r_1,\dots,r_n\}\) është pozitiv, sepse është minimumi i një numri të fundëm numrash pozitivë, dhe \(B_d(x,r)\subseteq B_d(x,r_k)\subseteq U_k\) për çdo \(k\). Pra \(B_d(x,r)\subseteq\bigcap_{k=1}^{n}U_k\). (Prerja e familjes boshe është \(X\), e cila është e hapur sipas pikës (1).)

Për \(X=\R\) dhe \(d(x,y)=|x-y|\), topat janë intervalet \((a-r,a+r)\) dhe \(\tau_d\) është pikërisht topologjia e zakonshme \(\tau_{\mathrm{zak}}\) (Kapitulli 2, Përkufizimi 2.7); vërtetimi i mësipërm përgjithëson atë të Teoremës 2.8. Për metrikën diskrete, \(\tau_{\dis}\) është topologjia diskrete (Ushtrimi 3.2.2).

Vërejtje 3.2.11. Topologjia \(\tau_d\) quhet topologjia e induktuar nga metrika \(d\). Metrika të ndryshme mund të induktojnë të njëjtën topologji; për shembull, Figura 3.2.1 sugjeron se \(d_1\), \(d_2\) dhe \(d_\infty\) induktojnë të njëjtën topologji në \(\R^{2}\). Kjo çështje trajtohet në Leksionin 3.4.

Shembulli 3.2.12 (Një prerje e pafundme që nuk është e hapur). Në pikën (3) të vërtetimit kërkohet që familja të jetë e fundme: për një familje të pafundme, minimumi i rrezeve mund të mos jetë pozitiv. Në \(\R\) me metrikën e zakonshme, çdo \(U_n=\left(-\frac{1}{n},\frac{1}{n}\right)=B_d\left(0,\frac{1}{n}\right)\) është e hapur, por \(\bigcap_{n=1}^{\infty}U_n=\{0\}\) nuk është e hapur, sepse çdo top \(B_d(0,r)\) përmban pika të ndryshme nga \(0\) (Kapitulli 1, Shembulli 1.6). Këtu rrezet \(\frac{1}{n}\) nuk kanë minimum pozitiv.

Vërejtje 3.2.13 (Bashkësitë e mbyllura). Meqë \((X,\tau_d)\) është hapësirë topologjike, bashkësitë e mbyllura janë ato të Përkufizimit 2.12: \(F\subseteq X\) është e mbyllur në \((X,d)\) nëse \(X\setminus F\in\tau_d\). Ato plotësojnë aksiomat duale të Teoremës 2.14.

Pohimi 3.2.14 (Çdo top i mbyllur është bashkësi e mbyllur). Për çdo \(a\in X\) dhe çdo \(r>0\), bashkësia \(B_d[a,r]\) është e mbyllur.

Vërtetim. Duhet të tregojmë se \(X\setminus B_d[a,r]\) është e hapur. Le të jetë \(x\notin B_d[a,r]\), pra \(d(a,x)>r\), dhe le të jetë \(\varepsilon=d(a,x)-r>0\). Nëse \(y\in B_d(x,\varepsilon)\), nga pabarazia trekëndore dhe simetria e metrikës \[ d(a,x)\le d(a,y)+d(y,x)\quad\Longrightarrow\quad d(a,y)\ge d(a,x)-d(x,y)>d(a,x)-\varepsilon=r, \] pra \(y\notin B_d[a,r]\). Kështu \(B_d(x,\varepsilon)\subseteq X\setminus B_d[a,r]\), dhe komplementi është i hapur.

Laborator interaktiv: topat metrikë në \(\R^{2}\)

Qëllimi didaktik. Të shihet se forma e topit varet nga metrika, ndërsa përkatësia e një pike në top varet vetëm nga krahasimi \(d(a,P)<r\). Laboratori vizaton saktësisht topin e hapur \(B_d(a,r)\) për \(d_1\) (romb), \(d_2\) (rreth) dhe \(d_\infty\) (katror) dhe llogarit distancat nga qendra te një pikë \(P\) (Shembulli 3.2.5).

Udhëzime. Zgjidhni metrikën, ndryshoni qendrën \(a\) dhe rrezen \(r\) me rrëshqitësit, dhe vendosni pikën \(P\) me rrëshqitësit ose duke klikuar në figurë. Vija e ndërprerë tregon se pikat kufizuese nuk i përkasin topit të hapur. Opsioni “Shfaq të tri metrikat” vizaton të tre topat me të njëjtën qendër dhe rreze.

Metrika
Qendra dhe rrezja
Pika \(P\)

Pyetje reflektuese.

  1. 1.Vendosni \(a=(0,0)\), \(r=1\) dhe zgjidhni “Shfaq të tri metrikat”. Pse rombi përmbahet në rreth dhe rrethi në katror? Cili rezultat i Leksionit 3.1 e shpjegon këtë?
  2. 2.Gjeni rrezen më të madhe \(s\) për të cilën katrori \(B_{d_\infty}(0,s)\) përmbahet në rombin \(B_{d_1}(0,1)\). Kontrollojeni në laborator duke ndryshuar rrezen.
Përgjigjet e pyetjeve reflektuese

1. Sipas Pohimit 3.1.8, \(d_\infty\le d_2\le d_1\). Nëse \(d_1(0,P)<1\), atëherë edhe \(d_2(0,P)<1\) dhe \(d_\infty(0,P)<1\); pra \(B_{d_1}(0,1)\subseteq B_{d_2}(0,1)\subseteq B_{d_\infty}(0,1)\).

2. \(s=\frac{1}{2}\). Në \(\R^{2}\) vlen \(d_1\le2\,d_\infty\) (Pohimi 3.1.8 me \(n=2\)); nëse \(d_\infty(0,P)<\frac{1}{2}\), atëherë \(d_1(0,P)<1\). Për \(s>\frac{1}{2}\), pika \((t,t)\) me \(\frac{1}{2}<t<s\) i përket katrorit, por \(d_1=2t>1\). Kjo ide do të përdoret në Leksionin 3.4 për metrikat që induktojnë të njëjtën topologji.

3.2.4. Ushtrime të zgjidhura

Shkarko PDF-në

Çdo ushtrim (në kornizë) pasohet nga zgjidhja e plotë, e cila fillon me metodën; fundi i saj shënohet me \(\square\).

Ushtrimi 3.2.1 (bazë). Gjeni \(B_d\left(-1,\frac{3}{2}\right)\) dhe \(B_d\left[-1,\frac{3}{2}\right]\) në \(\R\), ku \(d(x,y)=|x-y|\).

Zgjidhja

Metoda. Shndërrojmë mosbarazimin me vlerë absolute në mosbarazim të dyfishtë.

Kushti \(|x+1|<\frac{3}{2}\) është i barasvlershëm me \(-\frac{3}{2}<x+1<\frac{3}{2}\), pra me \(-\frac{5}{2}<x<\frac{1}{2}\). Prandaj \[\begin{gathered}B_d\left(-1,\frac{3}{2}\right)=\left(-\frac{5}{2},\frac{1}{2}\right),\\ B_d\left[-1,\frac{3}{2}\right]=\left[-\frac{5}{2},\frac{1}{2}\right],\end{gathered}\] ku i dyti përftohet njësoj nga \(|x+1|\le\frac{3}{2}\).

Ushtrimi 3.2.2 (bazë). Vërtetoni se në një hapësirë me metrikën diskrete çdo nënbashkësi është e hapur, pra \(\tau_{\dis}=\Pfuq(X)\).

Zgjidhja

Metoda. Gjejmë një rreze për të cilën topi përbëhet vetëm nga qendra.

Le të jetë \(U\subseteq X\) dhe \(x\in U\). Sipas Shembullit 3.2.3, \(B_{\dis}\left(x,\frac{1}{2}\right)=\{x\}\subseteq U\). Pra \(U\) është e hapur. Meqë \(U\) ishte çfarëdo, \(\tau_{\dis}=\Pfuq(X)\), pra metrika diskrete induktion topologjinë diskrete të Kapitullit 2 (Shembulli 2.3).

Ushtrimi 3.2.3 (mesatar). Në \(\R^{2}\) me metrikën \(d_\infty\), përshkruani topin \(B_{d_\infty}\bigl((1,-1),2\bigr)\).

Zgjidhja

Metoda. Maksimumi i dy numrave është më i vogël se \(2\) atëherë dhe vetëm atëherë kur të dy numrat janë më të vegjël se \(2\).

Për \((x,y)\in\R^{2}\): \begin{align*} \max\{|x-1|,|y+1|\}<2&\iff |x-1|<2\ \text{dhe}\ |y+1|<2\\ &\iff -1<x<3\ \text{dhe}\ -3<y<1. \end{align*} Meqë çdo hap është ekuivalencë, \(B_{d_\infty}\bigl((1,-1),2\bigr)=(-1,3)\times(-3,1)\), drejtkëndëshi i hapur me qendër \((1,-1)\) dhe brinjë me gjatësi \(4\).

Ushtrimi 3.2.4 (mesatar). Vërtetoni se \([0,1]\) është bashkësi e mbyllur në \(\R\) me metrikën e zakonshme.

Zgjidhja

Metoda. E shkruajmë bashkësinë si top të mbyllur dhe zbatojmë Pohimin 3.2.14.

Për \(x\in\R\) kemi \(\left|x-\frac{1}{2}\right|\le\frac{1}{2}\iff 0\le x\le1\). Pra \([0,1]=B_d\left[\frac{1}{2},\frac{1}{2}\right]\), e cila është e mbyllur sipas Pohimit 3.2.14.

Ushtrimi 3.2.5 (argumentues). Vërtetoni se në çdo hapësirë metrike, për çdo dy pika të ndryshme \(a\neq b\) ekzistojnë topa të hapur \(B_d(a,r)\) dhe \(B_d(b,r)\) pa pika të përbashkëta.

Zgjidhja

Metoda. Marrim si rreze gjysmën e distancës dhe arrijmë në kundërshti me pabarazinë trekëndore.

Meqë \(a\neq b\), kemi \(d(a,b)>0\); marrim \(r=\frac{d(a,b)}{2}>0\). Supozojmë se ekziston \(x\in B_d(a,r)\cap B_d(b,r)\). Atëherë \[ d(a,b)\le d(a,x)+d(x,b)<r+r=d(a,b), \] kundërshti. Pra \(B_d(a,r)\cap B_d(b,r)=\varnothing\). Kjo veti do të quhet më vonë vetia e Hausdorff-it.

Ushtrimi 3.2.6 (argumentues). Vërtetoni se në çdo hapësirë metrike çdo bashkësi e fundme është e mbyllur.

Zgjidhja

Metoda. Vërtetojmë rastin e një pike dhe kalojmë te bashkimi i fundëm me ligjet e De Morganit.

Një pikë. Le të jetë \(a\in X\) dhe \(x\in X\setminus\{a\}\). Atëherë \(r=d(a,x)>0\) dhe \(a\notin B_d(x,r)\), sepse \(d(x,a)=r\not<r\). Pra \(B_d(x,r)\subseteq X\setminus\{a\}\), dhe \(X\setminus\{a\}\) është e hapur.

Bashkësi e fundme. Le të jetë \(F=\{a_1,\dots,a_n\}\). Sipas ligjeve të De Morganit (Kapitulli 1, Teorema 1.7), \[ X\setminus F=\bigcap_{k=1}^{n}\bigl(X\setminus\{a_k\}\bigr), \] që është prerje e fundme bashkësish të hapura, pra e hapur sipas Teoremës 3.2.10. (Për \(X=\R\) me metrikën e zakonshme, ky është Ushtrimi 2.4(b) i Kapitullit 2.) Për \(F=\varnothing\), komplementi është \(X\), i hapur. Pra \(F\) është e mbyllur.

3.2.5. Pyetje për vetëkontroll

  1. 1.A është çdo top i hapur bashkësi e hapur? Cila veti e metrikës përdoret në vërtetim?
  2. 2.Si ndryshon forma e topit të hapur në \(\R^{2}\) për metrikat \(d_1\), \(d_2\) dhe \(d_\infty\)?
  3. 3.Pse bashkimi i një familjeje të çfarëdoshme bashkësish të hapura është i hapur?
  4. 4.Në cilin hap të vërtetimit të Teoremës 3.2.10 përdoret fakti që familja është e fundme?
  5. 5.A përputhet gjithmonë topi i mbyllur me mbylljen e topit të hapur? Jepni një shembull.

Lidhja me leksionin pasues. Në Leksionin 3.3 do të studiohet më tej topologjia e induktuar nga metrika dhe bazat e saj, duke përdorur vetitë e vërtetuara këtu: topat e hapur (Pohimi 3.2.9) do të jenë shembulli i parë i një baze të topologjisë.

Kuiz vetëvlerësimi

6 pyetje që kontrollojnë kuptimin e koncepteve: pyetje me alternativa, pohime “e vërtetë / e gabuar”, kundërshembuj dhe interpretim formulash. Pas çdo përgjigjeje shfaqet shpjegimi, edhe për alternativën e gabuar që keni zgjedhur, me referencë te teksti. Kuizi është për praktikë dhe mund të riprovohet sa herë të doni.

E vërtetë apo e gabuar?

1. Çdo top i hapur \(B_d(a,r)\) është bashkësi e hapur.

Zgjidhni përgjigjen e saktë

2. Në një hapësirë me metrikën diskrete \(\dis\) dhe me të paktën dy pika, \(B_{\dis}(a,1)\) është:

Zgjidhni përgjigjen e saktë

3. Çfarë forme ka topi njësi \(B_{d_\infty}(0,1)\) në \(\R^{2}\)?

E vërtetë apo e gabuar?

4. Në \(\R^{2}\) vlen \(B_{d_1}(0,1)\subseteq B_{d_\infty}(0,1)\).

E vërtetë apo e gabuar?

5. Topi i mbyllur \(B_d[a,r]\) është gjithmonë i barabartë me mbylljen \(\overline{B_d(a,r)}\) të topit të hapur.

Zgjidhni përgjigjen e saktë

6. Në vërtetimin se \(\tau_d\) është topologji, pse kërkohet që prerja të jetë e fundme?

Literatura orientuese

  1. [1]J. R. Munkres, Topology, botimi i 2-të, Prentice Hall, Upper Saddle River, 2000.
  2. [2]S. Willard, General Topology, Addison-Wesley, Reading, 1970.